Stichting Museum en Expositie Geleen

                                       Sittard, Geleen, Born

Monument Kerkhof Lutterade

Monument Kerkhof Lutterade

Kunstenaar: Wil Paes

Locatie: Parallelweg

 

Op maandag 5 oktober 1942 om 22.15 uur werd de Westelijke Mijnstreek en met name Geleen getroffen door een grote ramp. Maar liefst 256 bommenwerpers, behorende tot het RAF Bomber Command (Royal Air Force), lieten hun dodelijke lading vallen boven Geleen en de buurgemeenten. De gevolgen waren enorm, in Geleen waren er 83 doden te betreuren en 22 zwaar gewonden. In totaal werden 59 woningen werden vernield. Van de 227 zwaar beschadigde woningen moesten er 103 worden gesloopt. Deze ramp gaat de geschiedenis als “Het bombardement van Geleen”, waarbij ongeveer honderd doden vielen, waarvan alleen al in Geleen al 83 doden.. Het was een tragische vergissing van de geallieerden, die ten onrechte dachten dat ze bezig waren het Duitse Aken te treffen.

 

Begrafenis

Op vrijdag en zaterdag na de ramp vonden vanuit de verschillende parochiekerken onder enorme belangstelling de begrafenissen van de 83 slachtoffers plaats. Op zaterdag 10 oktober trok een grote begrafenisstoet door Geleen. De parochie Lutterade bracht de doden van het bombardement naar hun laatste rustplaats het kerkhof aan de Groenseykerstraat. Alle kisten werden gedragen door mijnwerkers in werkkleding. Achter elke kist volgden de familieleden.

 

Vertegenwoordigers van allerlei instanties volgden de stoet. De bisschop van Roermond, mgr. Lemmens, zegende de kisten verrichtte de absoute met assistentie van prof. Feron en pastoor van Eijs van Lutterade.

 

Uitbeelding

Het duurde lang voordat ter nagedachtenis van dit tragisch gebeuren een monument werd opgericht. Op dit in 1958 onthuld monument heeft de kunstenaar Wil Paes, de omgeving uitgebeeld door koeltorens en de kerk van Lutterade.

 

Het grafmonument is vervaardigd uit kalkzandsteen en mergel. Linksboven ziet men dus de St.-Augustinuskerk van Lutterade met haar dubbele torens. Boven een vliegtuig, voorstellende het bombardement en rechtsboven de Staatsmijn Maurits. Het benedenste deel is gevuld met angstige burgers. De wanhoop is zeer expressief verbeeld door de gezichten en handen van de omhoog kijkende mannen en de droeve gelatenheid van de vrouw en het kind.

 

Het monument werd onthuld op 4 mei 1958 door Mientje Verheesen, de kleindochter van een der slachtoffers.

Te Lutterade liggen 24 doden begraven, waaronder een onbekende jongen van ongeveer twaalf jaar.

 

Op het monument staan echter de volgende namen vermeld:

† J. Lansink-Wouters (* 1911)

† M.J. de Leeuw (* 1904)

† A. de Leeuw-Schriks (* 1904)

† J. de Leeuw (* 1924)

† P. de Leeuw (* 1930)

† W. de Leeuw (* 1934)

† C. de Leeuw (* 1939)

† A. Majolein (* 1933)

† J. van Meer-Timmermans (* 1893)

† L van Meer (* 1924)

† C. van Meer (* 1925)

† J. van Meer (* 1934)

† J. Hofmans (* 1922)

† J. Gelissen (* 1869)

† H. Gerits (* 1898)

† H. Gerits-Gelissen (* 1899)

† M. Gerits(* 1919)

† E. Gerits (* 1924)

† H. Gerits (* 1927)

† F. Gerits (* 1932)

† J. Gerits (* 1933)

† T. Gerits (* 1941)

† N. van Verseveld (* 1920)

† H. van Verseveld-Gerits (* 1922)

† H. van Verseveld (* 1941)

† J. Gruyters (* 1909)

† Onbekende jongen

 

Wil Paes

De kunstenaar werd geboren te Sittard op 18 juni 1912. Hij ontving zijn eerste schilderslessen van de Vlaamse kunstschilder Eugène Bronkaerst. Daarna kreeg hij les van George Tielens en vervolgde zijn opleiding aan de Kunstnijverheidsschool te Maastricht, de latere Stadsacademie voor Toegepaste Kunsten Maastricht.

De schilder woonde in de periode 1912 tot 1961 in Sittard in de Dr. Ariënsstraat 4. Paes was bekend vanwege het schilderen van Maasgezichten. Hij had tentoonstellingen in ’s Gravenhage, Amsterdam, Eindhoven en Maastricht. Werk van is aangekocht door het Van Abbe museum in Eindboven. Het betreft een werk met onbekende titel.

Tijdens een overzichtstentoonstelling van Limburgse kunstenaars in de jaren vijftig nam hij met twee werken deel en wel met “Avenue Bonne Marché, Paris, een olieverf uit 1953 en “Oude Cokesfabriek Emma” eveneens een olieverf 1954. In de kunstcollectie van DSM bevindt zich het eerder genoemde industrieel landschap. Met licht en donker effecten heeft hij de sfeer van het mijnbedrijf te treffen. In het perspectief en de opbouw heeft hij de dynamiek van een fabriek in vol bedrijf weten vast te leggen.

In 1961 is Wil Paes naar Australië vertrokken en sindsdien heeft de Limburgse kunstwereld hem uit het oog verloren.

 

Harry Strijkers

© DJK-ontwerp.nl 2017

Disclaimer